Văn hóa người Pháp: Nét tính cách và cách ứng xử khi du lịch

Một quán cà phê vỉa hè điển hình ở Paris với bàn ghế mây quay ra đường

Vì sao Paris được mệnh danh là "thành phố tình yêu"?

Danh xưng "thành phố tình yêu" của Paris hình thành từ cuối thế kỷ 19, gắn liền với công cuộc cải tạo đô thị dưới thời Napoleon III. Kiến trúc sư Baron Haussmann phá bỏ khu phố cũ chật hẹp, xây dựng hệ thống đại lộ rộng rãi và quảng trường thoáng đãng.

Những đại lộ này tạo không gian cho văn hóa quán cà phê vỉa hè, nơi nghệ sĩ, nhà văn thời Belle Époque (khoảng 1871 đến 1914) tụ họp, sáng tác và lan tỏa hình ảnh một thành phố coi trọng cái đẹp, nghệ thuật.

Về sau, phim ảnh Hollywood như "An American in Paris", "Midnight in Paris" cùng nhiều tác phẩm văn học tiếp tục củng cố hình ảnh này. Sự lãng mạn của người Pháp vì vậy không nằm ở cử chỉ phô trương, mà ở cách trân trọng một bữa ăn kéo dài, một buổi chiều cà phê ngắm phố, hay một cuốn sách đọc chậm rãi.

Người Pháp có thực sự lạnh lùng, khó gần như nhiều người lo ngại không?

Phần lớn cảm giác "lạnh lùng" đến từ khác biệt văn hóa chứ không phải người Pháp thiếu thân thiện. Nhà nghiên cứu văn hóa Géraldine Lepère, người sáng lập kênh Comme une Française, chỉ ra rằng tiếng Pháp thậm chí không có từ nào tương đương chính xác với "rude" trong tiếng Anh.

Phép lịch sự của người Pháp thể hiện qua các nghi thức cụ thể như chào hỏi, cảm ơn, chứ không đặt nặng việc niềm nở với người lạ.

Cô ví người Mỹ như quả đào, vỏ mềm dễ gần nhưng bên trong hạt cứng, còn người Pháp giống quả dừa, vỏ cứng ban đầu nhưng bên trong lại mềm và bền chặt khi đã thân quen. Việc giữ khoảng cách, ít bắt chuyện với người lạ trên phố hay tàu điện không phải thái độ khinh khỉnh, mà là cách người Pháp tôn trọng không gian riêng tư của người khác.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội, ấn tượng ban đầu về sự dè dặt của người Pháp thường thay đổi nhanh chóng chỉ sau vài lần chủ động chào hỏi đúng cách.

Người dân Paris ngồi tách biệt trên ghế công viên, mỗi người đọc sách hoặc dùng điện thoại riêng

Câu chào "Bonjour" quan trọng thế nào khi bước vào cửa hàng hay nhà hàng ở Pháp?

Nói "Bonjour" trước khi bắt đầu bất kỳ giao tiếp nào gần như là quy tắc bắt buộc trong văn hóa Pháp. Bỏ qua lời chào này khi bước vào cửa hàng, quầy bánh hay nhà hàng thường khiến nhân viên trở nên lạnh nhạt, thậm chí bị nhắc khéo bằng câu "Bonjour Madame" hay "Bonjour Monsieur".

Nhiều du khách từng chia sẻ rằng chỉ vì quên chào trước khi hỏi đường hoặc gọi món mà nhận lại thái độ kém niềm nở, dù người phục vụ vốn không khó chịu với riêng họ.

Quy tắc này được dạy cho trẻ em Pháp từ khoảng 3 tuổi, khi các bé học cách bắt tay và nói "Bonjour Madame" lúc đến trường. Khi rời đi, dù không mua gì, nói "Merci" và "Au revoir" cũng quan trọng không kém lời chào ban đầu.

Với khách Hà Nội, chỉ cần ba từ đơn giản Bonjour, Merci, Au revoir là đủ tạo thiện cảm rõ rệt với hầu hết người Pháp trong giao dịch hàng ngày.

Bảng hiệu tiệm bánh nhỏ kiểu Pháp với dòng chữ Boulangerie trên phố cổ

Nên xưng hô "Tu" hay "Vous" khi giao tiếp với người Pháp?

Mặc định nên dùng "Vous" khi giao tiếp với người Pháp, trừ khi được mời chuyển sang cách xưng hô thân mật hơn. Tiếng Pháp phân biệt rõ hai đại từ "bạn": "Vous" trang trọng, dùng với người lạ, người lớn tuổi hơn, cấp trên hoặc bất kỳ ai chưa quen biết; "Tu" thân mật, chỉ dùng với gia đình, bạn bè cùng trang lứa hoặc trẻ em dưới 15 tuổi.

Dùng nhầm "Tu" với người lớn tuổi có thể bị xem là thiếu tôn trọng.

Nếu không chắc chắn, câu hỏi "Est-ce qu'on peut se tutoyer?" (Chúng ta có thể xưng "tu" với nhau không?) là cách lịch sự để xin phép. Với khách du lịch, giao tiếp ngắn ở khách sạn, nhà hàng hay cửa hàng đều mặc định dùng "Vous", nên bạn hầu như không cần lo lắng, chỉ cần tránh dùng "Tu" bất ngờ với người lớn tuổi hoặc nhân viên phục vụ.

Người Pháp có nhịp sống chậm và văn hóa cà phê sáng đặc trưng ra sao?

Buổi sáng của người Pháp thường bắt đầu chậm rãi với một tách cà phê và chiếc croissant tại quầy bar đứng hoặc bàn vỉa hè, thay vì vừa đi vừa ăn như ở nhiều nước khác. Thói quen này phản ánh đúng tinh thần "lãng mạn" thực sự của người Pháp, không phải cử chỉ phô trương, mà là việc dành thời gian tận hưởng những khoảnh khắc nhỏ trong ngày.

Một tách cà phê ở Pháp thường được uống chậm, khác hẳn văn hóa "cà phê mang đi" vội vã ở nhiều thành phố lớn.

Xem thêm: Cà phê sáng kiểu Pháp: Croissant và văn hóa sống chậm

Trải nghiệm ngồi quán cà phê Paris, ngắm phố phường qua ô cửa kính là hoạt động được đưa vào hầu hết hành trình tour Tây Âu từ Hà Nội, giúp du khách cảm nhận rõ nhịp sống Pháp thay vì chỉ chụp ảnh tại điểm tham quan.

La bise, hôn 2 má chào hỏi kiểu Pháp, khách du lịch có cần thực hiện không?

Khách du lịch không bắt buộc phải thực hiện la bise khi gặp người Pháp. Đây là nghi thức chào hỏi bằng cách áp má và hôn gió, theo khảo sát hơn 18.600 người tham gia, phần lớn nước Pháp thực hiện 2 nụ hôn má, bắt đầu từ má phải trước, riêng vùng đông nam và miền đông lại bắt đầu từ má trái.

Một số vùng như Bretagne hay Loire vẫn giữ tục lệ 4 nụ hôn, dù đang dần mai một.

La bise vốn chỉ dành cho người thân, bạn bè hoặc người quen lâu năm, không áp dụng với người lạ hay đối tác lần đầu gặp. Khi giao tiếp với người Pháp lúc du lịch, bắt tay nhẹ hoặc gật đầu chào là lựa chọn an toàn hơn chủ động áp má.

Hai người bạn Pháp chào nhau bằng cách áp má tại một quảng trường nhỏ

Bàn ăn kiểu Pháp có những quy tắc nào cần lưu ý?

Bàn ăn Pháp có một số quy tắc khác biệt rõ so với thói quen của người Việt. Quy tắc đầu tiên là luôn giữ hai tay trên mặt bàn trong suốt bữa ăn, xuất phát từ tập quán thời xưa nhằm cho thấy không giấu vũ khí. Bánh mì được đặt trực tiếp lên bàn, ngay bên trái đĩa ăn, không dùng đĩa riêng, và nên xé bằng tay thay vì cắt bằng dao.

Bữa tối ở Pháp thường bắt đầu muộn, khoảng 19 giờ trở đi, do giờ làm việc phổ biến kết thúc lúc 18 giờ 30.

Xem thêm: Rượu vang Pháp: Bordeaux, Burgundy, Champagne cho người mới

Vị trí dao nĩa trên đĩa cũng mang thông điệp riêng, đặt chéo theo hướng 4 giờ và 8 giờ nghĩa là bạn vẫn đang ăn, còn đặt song song là dấu hiệu đã dùng xong. Phô mai thường được phục vụ trước món tráng miệng, đi kèm bánh mì và đôi khi chút rượu vang đỏ.

Xem thêm: Phô mai Pháp: Loại nổi tiếng và gợi ý hợp khẩu vị Việt

Bàn ăn kiểu Pháp bày biện với bánh mì đặt trực tiếp trên khăn trải bàn

Khách Hà Nội cần chuẩn bị gì để tự tin giao tiếp với người Pháp khi du lịch?

Khách Hà Nội thực ra có sẵn một lợi thế văn hóa khi tiếp xúc với nước Pháp mà nhiều du khách châu Á khác không có. Giai đoạn Pháp thuộc để lại dấu ấn rõ nét trong đời sống Hà Nội, từ kiến trúc Nhà Hát Lớn, Nhà Thờ Lớn đến thói quen uống cà phê sữa hay ăn bánh mì kiểu Pháp biến tấu.

Nhờ vậy, văn hóa cà phê vỉa hè hay nghi thức chào hỏi khá gần gũi với người Hà Nội, chỉ cần điều chỉnh vài thói quen nhỏ.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Tour Châu Âu Từ Hà Nội, những đoàn chuẩn bị trước vài câu giao tiếp cơ bản thường tương tác với người dân địa phương tích cực hơn hẳn. Hướng dẫn viên tiếng Việt đi theo hành trình giúp xử lý êm thấm những tình huống dễ gây bối rối, đặc biệt với gia đình nhiều thế hệ.

Nếu muốn kết hợp Pháp với các nước láng giềng trong cùng một chuyến, nên cân nhắc một hành trình liên tuyến thay vì chỉ dừng ở một quốc gia.

Xem thêm: Tour 5 Nước Tây Đông Âu: PHÁP - THỤY SĨ - Ý - ÁO - ĐỨC

Liên hệ trực tiếp Euro Trip để được tư vấn lịch trình phù hợp.

Nhà Hát Lớn Hà Nội với kiến trúc Pháp cổ điển vào buổi hoàng hôn