Người Scotland và váy kilt, kèn bagpipe: nét văn hóa cao nguyên đặc sắc

Váy kilt và kèn bagpipe không phải đạo cụ biểu diễn, mà là căn cước văn hóa người Scotland vẫn mặc và tấu lên trong đám cưới, lễ tốt nghiệp hay các trận bóng lớn. Một chiếc kilt chuẩn cần khoảng 7 đến 8 mét vải tartan dệt theo họa tiết riêng từng dòng họ, còn tiếng bagpipe từng theo các trung đoàn Scotland ra trận. Hiểu hai biểu tượng ấy, chuyến đi cao nguyên của bạn sẽ khác hẳn.

[Ảnh: Người đàn ông Scotland mặc kilt kẻ tartan đỏ thổi kèn bagpipe trước lâu đài Edinburgh]

Váy kilt của người Scotland ra đời từ khi nào và vì sao đàn ông mặc váy?

Váy kilt xuất hiện ở vùng cao nguyên Scotland từ cuối thế kỷ 16, khởi đầu là tấm vải lớn dài 5 đến 6 mét gọi là great kilt, vừa quấn quanh thân làm trang phục, vừa trùm vai chống mưa gió ban ngày và làm chăn đắp ban đêm. Kiểu kilt ngắn ngang gối như ngày nay định hình vào đầu thế kỷ 18, khoảng thập niên 1720, khi phần vải phía trên được lược bỏ cho tiện làm việc. Đàn ông cao nguyên mặc kilt vì tính thực dụng: địa hình đồi núi ẩm ướt khiến quần dài dễ ướt sũng, trong khi kilt len thoát nước nhanh và giữ ấm tốt. Với người Scotland, kilt là lễ phục nam giới trang trọng ngang với bộ vest, hoàn toàn không mang nghĩa nữ tính như du khách hay lầm tưởng.

Họa tiết tartan trên kilt có ý nghĩa gì với từng dòng họ Scotland?

Tartan là kiểu vải kẻ ô vuông đan màu đặc trưng của Scotland, trong đó mỗi dòng họ, gọi là clan, sở hữu một tổ hợp màu và ô kẻ riêng như một dạng huy hiệu bằng vải. Nhìn họa tiết tartan, người Scotland có thể nhận ra người đối diện thuộc dòng họ Campbell, MacDonald hay MacLeod. Sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Jacobite, chính quyền ban hành đạo luật Dress Act năm 1746 cấm mặc trang phục cao nguyên suốt 36 năm, đến năm 1782 mới bãi bỏ, và chính lệnh cấm ấy biến kilt cùng tartan thành biểu tượng bản sắc thiêng liêng. Ngày nay hàng nghìn mẫu tartan đã được đăng ký chính thức, riêng năm 1893 giới sưu tầm đã ghi nhận hơn 300 mẫu của các dòng họ.

[Ảnh: Cuộn vải tartan nhiều tông màu xếp chồng trong một xưởng dệt truyền thống Scotland]

Kèn bagpipe có phải nhạc cụ do người Scotland phát minh không?

Kèn bagpipe không do người Scotland phát minh, nhạc cụ túi khí đã xuất hiện ở nhiều nền văn minh cổ, nhưng chính cây Great Highland Bagpipe của cao nguyên Scotland đưa nó thành biểu tượng được cả thế giới nhận ra. Cấu tạo gồm túi khí giữ hơi, 3 ống trầm drone ngân nền liên tục trên vai và ống giai điệu chanter dưới tay người thổi, tạo âm thanh vang xa đặc trưng. Suốt nhiều thế kỷ, các trung đoàn Scotland ra trận theo tiếng bagpipe của người lính thổi kèn dẫn đầu, vì thế âm thanh của nó gắn với lòng quả cảm chứ không đơn thuần là nhạc hội. Du khách đến Edinburgh có thể nghe bagpipe miễn phí gần như mỗi ngày từ các nghệ sĩ đường phố dọc đại lộ Royal Mile.

Xem kilt và bagpipe ở đâu: Edinburgh Military Tattoo tháng 8 có gì đặc biệt?

Royal Edinburgh Military Tattoo là đại nhạc hội quân nhạc lớn nhất thế giới, diễn ra trên quảng trường trước lâu đài Edinburgh, năm 2026 kéo dài từ ngày 7 đến 29 tháng 8. Mỗi đêm khoảng 1.200 nghệ sĩ từ hơn 20 quốc gia trình diễn trước 8.800 khán giả, cả mùa đón khoảng 220.000 lượt người xem, với hình ảnh đinh nhất là dàn kèn bagpipe và trống diễu hành trong ánh đèn rọi lâu đài. Vé dao động tham khảo từ 30 đến hơn 160 bảng Anh tùy vị trí và thường bán hết trước nhiều tháng, ai muốn đi tháng 8 nên đặt từ mùa đông năm trước. Ghé Edinburgh dịp khác trong năm, bạn vẫn dễ dàng gặp kilt và bagpipe tại các buổi biểu diễn nhỏ trong phố cổ.

Bạn có thể đọc thêm: Glasgow ở Scotland có gì khám phá? Kiến trúc đặc sắc và khác gì Edinburgh để hiểu rõ hơn về thành phố lớn nhất Scotland nếu bạn muốn đi xa hơn thủ đô.

[Ảnh: Dàn quân nhạc mặc kilt diễu hành trong đêm hội trước lâu đài Edinburgh rực sáng]

[Ảnh: Lực sĩ mặc kilt vác thân cây lớn chuẩn bị ném trong hội thao Highland Games trên bãi cỏ]

Highland Games mùa hè ở Scotland có những môn thi truyền thống nào?

Highland Games là chuỗi hội thao truyền thống diễn ra khắp Scotland từ khoảng tháng 5 đến tháng 9, nơi các lực sĩ mặc kilt tranh tài những môn có một không hai. Nổi tiếng nhất là ném thân cây caber toss, vận động viên vác cả một thân cây dài dựng đứng rồi lật ngược nó về phía trước, bên cạnh các môn ném búa, kéo co, thi múa Highland và thi đấu kèn bagpipe. Sự kiện danh giá nhất là Braemar Gathering vào thứ Bảy đầu tiên của tháng 9, nơi quân vương Anh giữ vai trò thủ lĩnh danh dự của hội và hoàng gia đã dự đều đặn từ thời Nữ hoàng Victoria năm 1848, với hơn 80 nội dung thi đấu mỗi kỳ.

Người Scotland có tính cách thế nào, khác người Anh ra sao?

Người Scotland thường được nhận xét là cởi mở, nói chuyện rôm rả và dễ bắt chuyện hơn so với sự dè dặt lịch thiệp của người Anh ở phía nam. Họ cực kỳ tự hào về bản sắc riêng: gọi một người Scotland là English có thể khiến họ phật ý thật sự, cách an toàn là dùng đúng từ Scottish. Người Scotland cũng nổi tiếng hài hước theo lối tự trào, sẵn sàng lấy chính mình ra làm chuyện cười. Tiếng Gaelic cổ của cao nguyên nay chỉ còn số ít người dùng hằng ngày, chủ yếu ở các đảo phía tây, nhưng chất giọng Scotland đặc sệt khi nói tiếng Anh vẫn là niềm kiêu hãnh mà bạn sẽ nhận ra ngay từ câu chào đầu tiên.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội, khách Việt thường bất ngờ vì người Scotland niềm nở gần gũi, sẵn sàng dừng lại chỉ đường tận nơi, khác hẳn hình dung về sự lạnh lùng xứ sương mù. Bữa ăn Scotland cũng là một trải nghiệm đáng tò mò với món haggis trứ danh.

Bạn có thể đọc thêm: Ẩm thực Scotland: haggis, cá hồi hun khói và bữa sáng Scotland đáng thử để hiểu rõ hơn về những món nên gọi trong bữa đầu tiên ở Edinburgh.

Khách Hà Nội nên trải nghiệm văn hóa Scotland trong tour thế nào?

Khách Hà Nội thường đến Scotland trong hành trình ghép cùng London, bay từ Nội Bài tới London rồi di chuyển lên Edinburgh, và cả vùng dùng chung visa Anh riêng, không thuộc khối Schengen, khách đoàn được công ty hỗ trợ hồ sơ theo lịch trình rõ ràng. Thời tiết cao nguyên se lạnh quanh năm, ngay giữa mùa hè cũng nên mang áo khoác nhẹ chống gió và giày êm để đi phố dốc lát đá cổ. Nếu nhắm xem Military Tattoo tháng 8, cần chốt lịch và vé từ sớm vì khách sạn Edinburgh mùa lễ hội tăng giá mạnh.

Bạn có thể đọc thêm: Tour ANH QUỐC – SCOTLAND - WALES để hiểu rõ hơn về hành trình liên tuyến 3 vùng có trọn buổi khám phá Edinburgh và cao nguyên.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Tour Du Lịch Anh từ Hà Nội, khoảnh khắc nghe bagpipe vang lên giữa phố cổ Edinburgh luôn nằm trong nhóm kỷ niệm được khách nhắc lại nhiều nhất, và chai whisky single malt là món quà được săn lùng số một khi về nước.

Bạn có thể đọc thêm: Rượu whisky Scotland: lịch sử, cách nếm đúng điệu và chọn chai làm quà để hiểu rõ hơn về cách chọn một chai whisky xứng đáng mang về từ Scotland.

Nếu muốn so sánh thêm các lịch trình khác của châu Âu, bạn có thể tham khảo danh mục Tour Châu Âu Từ Hà Nội của Euro Trip. Liên hệ trực tiếp để được tư vấn hành trình phù hợp nhất.

[Ảnh: Đoàn khách Việt chụp ảnh cùng nghệ sĩ bagpipe mặc kilt trên Royal Mile ở Edinburgh]

Câu hỏi thường gặp về người Scotland, váy kilt và kèn bagpipe

Người Scotland có mặc gì bên dưới váy kilt không?

Theo truyền thống quân đội cao nguyên xưa, kilt được mặc không kèm gì bên dưới, và câu hỏi tế nhị ấy đến nay vẫn là đề tài đùa vui quốc dân của người Scotland. Ngày nay việc mặc gì dưới kilt hoàn toàn tùy cá nhân, riêng vận động viên Highland Games và vũ công thi đấu được yêu cầu mặc quần gọn bên trong.

Thuê hay may một bộ kilt giá khoảng bao nhiêu bảng?

Thuê trọn bộ lễ phục kilt cho một sự kiện có giá tham khảo khoảng 50 đến 100 bảng Anh, phổ biến với khách dự đám cưới. May đo một chiếc kilt len nguyên bản dệt đúng tartan dòng họ thường từ vài trăm bảng trở lên, cả bộ đầy đủ với áo, túi sporran và giày có thể vượt 1.000 bảng.

Du khách có được mặc thử kilt chụp ảnh không, có bị coi là thất lễ không?

Hoàn toàn được, người Scotland nhìn chung thoải mái và còn vui khi thấy du khách trân trọng trang phục truyền thống của họ. Nếu không thuộc dòng họ nào, bạn nên chọn các mẫu tartan phổ thông như Black Watch hoặc Royal Stewart, nhiều cửa hàng ở Edinburgh có dịch vụ cho thuê kèm chụp ảnh.

Ceilidh là gì và du khách có tham gia được không?

Ceilidh là đêm dân vũ truyền thống Scotland với ban nhạc sống chơi violin, accordion và người dẫn nhảy hô hướng dẫn từng bước. Du khách không cần biết trước vẫn nhảy được vì các điệu đều đơn giản theo nhóm, nhiều địa điểm ở Edinburgh và Glasgow tổ chức ceilidh hằng tuần cho cả khách lẻ.

Thời tiết Edinburgh tháng 8 thế nào, cần chuẩn bị gì?

Tháng 8 ở Edinburgh mát mẻ với nhiệt độ phổ biến khoảng 12 đến 18 độ C nhưng mưa nắng thay đổi nhanh trong ngày. Khách nên mang áo khoác chống mưa gió gọn nhẹ, và nếu đi bộ đường dài vùng cao nguyên mùa hè thì chuẩn bị thêm xịt chống côn trùng vì loài muỗi mắt midge khá phiền vào chiều tối.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm Tour Châu Âu của "Euro Trip - Chuyên Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội" với hơn 15 năm kinh nghiệm. Thông tin được cập nhật tháng 8/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Euro Trip.