Người Scotland và váy kilt, kèn bagpipe: nét văn hóa cao nguyên đặc sắc

Người đàn ông Scotland mặc kilt kẻ tartan đỏ thổi kèn bagpipe trước lâu đài Edinburgh

Váy kilt của người Scotland ra đời từ khi nào và vì sao đàn ông mặc váy?

Váy kilt xuất hiện ở vùng cao nguyên Scotland từ cuối thế kỷ 16, khởi đầu là tấm vải lớn dài 5 đến 6 mét gọi là great kilt, vừa quấn quanh thân làm trang phục, vừa trùm vai chống mưa gió ban ngày và làm chăn đắp ban đêm. Kiểu kilt ngắn ngang gối như ngày nay định hình vào đầu thế kỷ 18, khoảng thập niên 1720, khi phần vải phía trên được lược bỏ cho tiện làm việc. Đàn ông cao nguyên mặc kilt vì tính thực dụng: địa hình đồi núi ẩm ướt khiến quần dài dễ ướt sũng, trong khi kilt len thoát nước nhanh và giữ ấm tốt. Với người Scotland, kilt là lễ phục nam giới trang trọng ngang với bộ vest, hoàn toàn không mang nghĩa nữ tính như du khách hay lầm tưởng.

Họa tiết tartan trên kilt có ý nghĩa gì với từng dòng họ Scotland?

Tartan là kiểu vải kẻ ô vuông đan màu đặc trưng của Scotland, trong đó mỗi dòng họ, gọi là clan, sở hữu một tổ hợp màu và ô kẻ riêng như một dạng huy hiệu bằng vải. Nhìn họa tiết tartan, người Scotland có thể nhận ra người đối diện thuộc dòng họ Campbell, MacDonald hay MacLeod. Sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Jacobite, chính quyền ban hành đạo luật Dress Act năm 1746 cấm mặc trang phục cao nguyên suốt 36 năm, đến năm 1782 mới bãi bỏ, và chính lệnh cấm ấy biến kilt cùng tartan thành biểu tượng bản sắc thiêng liêng. Ngày nay hàng nghìn mẫu tartan đã được đăng ký chính thức, riêng năm 1893 giới sưu tầm đã ghi nhận hơn 300 mẫu của các dòng họ.

Cuộn vải tartan nhiều tông màu xếp chồng trong một xưởng dệt truyền thống Scotland

Kèn bagpipe có phải nhạc cụ do người Scotland phát minh không?

Kèn bagpipe không do người Scotland phát minh, nhạc cụ túi khí đã xuất hiện ở nhiều nền văn minh cổ, nhưng chính cây Great Highland Bagpipe của cao nguyên Scotland đưa nó thành biểu tượng được cả thế giới nhận ra. Cấu tạo gồm túi khí giữ hơi, 3 ống trầm drone ngân nền liên tục trên vai và ống giai điệu chanter dưới tay người thổi, tạo âm thanh vang xa đặc trưng. Suốt nhiều thế kỷ, các trung đoàn Scotland ra trận theo tiếng bagpipe của người lính thổi kèn dẫn đầu, vì thế âm thanh của nó gắn với lòng quả cảm chứ không đơn thuần là nhạc hội. Du khách đến Edinburgh có thể nghe bagpipe miễn phí gần như mỗi ngày từ các nghệ sĩ đường phố dọc đại lộ Royal Mile.

Xem kilt và bagpipe ở đâu: Edinburgh Military Tattoo tháng 8 có gì đặc biệt?

Royal Edinburgh Military Tattoo là đại nhạc hội quân nhạc lớn nhất thế giới, diễn ra trên quảng trường trước lâu đài Edinburgh, năm 2026 kéo dài từ ngày 7 đến 29 tháng 8. Mỗi đêm khoảng 1.200 nghệ sĩ từ hơn 20 quốc gia trình diễn trước 8.800 khán giả, cả mùa đón khoảng 220.000 lượt người xem, với hình ảnh đinh nhất là dàn kèn bagpipe và trống diễu hành trong ánh đèn rọi lâu đài. Vé dao động tham khảo từ 30 đến hơn 160 bảng Anh tùy vị trí và thường bán hết trước nhiều tháng, ai muốn đi tháng 8 nên đặt từ mùa đông năm trước. Ghé Edinburgh dịp khác trong năm, bạn vẫn dễ dàng gặp kilt và bagpipe tại các buổi biểu diễn nhỏ trong phố cổ.

Bạn có thể đọc thêm: Glasgow ở Scotland có gì khám phá? Kiến trúc đặc sắc và khác gì Edinburgh để hiểu rõ hơn về thành phố lớn nhất Scotland nếu bạn muốn đi xa hơn thủ đô.

Dàn quân nhạc mặc kilt diễu hành trước lâu đài Edinburgh rực sáng

Lực sĩ mặc kilt vác thân cây lớn chuẩn bị ném trong hội thao Highland Games trên bãi cỏ

Highland Games mùa hè ở Scotland có những môn thi truyền thống nào?

Highland Games là chuỗi hội thao truyền thống diễn ra khắp Scotland từ khoảng tháng 5 đến tháng 9, nơi các lực sĩ mặc kilt tranh tài những môn có một không hai. Nổi tiếng nhất là ném thân cây caber toss, vận động viên vác cả một thân cây dài dựng đứng rồi lật ngược nó về phía trước, bên cạnh các môn ném búa, kéo co, thi múa Highland và thi đấu kèn bagpipe. Sự kiện danh giá nhất là Braemar Gathering vào thứ Bảy đầu tiên của tháng 9, nơi quân vương Anh giữ vai trò thủ lĩnh danh dự của hội và hoàng gia đã dự đều đặn từ thời Nữ hoàng Victoria năm 1848, với hơn 80 nội dung thi đấu mỗi kỳ.

Người Scotland có tính cách thế nào, khác người Anh ra sao?

Người Scotland thường được nhận xét là cởi mở, nói chuyện rôm rả và dễ bắt chuyện hơn so với sự dè dặt lịch thiệp của người Anh ở phía nam. Họ cực kỳ tự hào về bản sắc riêng: gọi một người Scotland là English có thể khiến họ phật ý thật sự, cách an toàn là dùng đúng từ Scottish. Người Scotland cũng nổi tiếng hài hước theo lối tự trào, sẵn sàng lấy chính mình ra làm chuyện cười. Tiếng Gaelic cổ của cao nguyên nay chỉ còn số ít người dùng hằng ngày, chủ yếu ở các đảo phía tây, nhưng chất giọng Scotland đặc sệt khi nói tiếng Anh vẫn là niềm kiêu hãnh mà bạn sẽ nhận ra ngay từ câu chào đầu tiên.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội, khách Việt thường bất ngờ vì người Scotland niềm nở gần gũi, sẵn sàng dừng lại chỉ đường tận nơi, khác hẳn hình dung về sự lạnh lùng xứ sương mù. Bữa ăn Scotland cũng là một trải nghiệm đáng tò mò với món haggis trứ danh.

Bạn có thể đọc thêm: Ẩm thực Scotland: haggis, cá hồi hun khói và bữa sáng Scotland đáng thử để hiểu rõ hơn về những món nên gọi trong bữa đầu tiên ở Edinburgh.

Khách Hà Nội nên trải nghiệm văn hóa Scotland trong tour thế nào?

Khách Hà Nội thường đến Scotland trong hành trình ghép cùng London, bay từ Nội Bài tới London rồi di chuyển lên Edinburgh, và cả vùng dùng chung visa Anh riêng, không thuộc khối Schengen, khách đoàn được công ty hỗ trợ hồ sơ theo lịch trình rõ ràng. Thời tiết cao nguyên se lạnh quanh năm, ngay giữa mùa hè cũng nên mang áo khoác nhẹ chống gió và giày êm để đi phố dốc lát đá cổ. Nếu nhắm xem Military Tattoo tháng 8, cần chốt lịch và vé từ sớm vì khách sạn Edinburgh mùa lễ hội tăng giá mạnh.

Bạn có thể đọc thêm: Tour ANH QUỐC – SCOTLAND - WALES để hiểu rõ hơn về hành trình liên tuyến 3 vùng có trọn buổi khám phá Edinburgh và cao nguyên.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Tour Du Lịch Anh từ Hà Nội, khoảnh khắc nghe bagpipe vang lên giữa phố cổ Edinburgh luôn nằm trong nhóm kỷ niệm được khách nhắc lại nhiều nhất, và chai whisky single malt là món quà được săn lùng số một khi về nước.

Bạn có thể đọc thêm: Rượu whisky Scotland: lịch sử, cách nếm đúng điệu và chọn chai làm quà để hiểu rõ hơn về cách chọn một chai whisky xứng đáng mang về từ Scotland.

Nếu muốn so sánh thêm các lịch trình khác của châu Âu, bạn có thể tham khảo danh mục Tour Châu Âu Từ Hà Nội của Euro Trip. Liên hệ trực tiếp để được tư vấn hành trình phù hợp nhất.

Đoàn khách Việt chụp ảnh cùng nghệ sĩ bagpipe mặc kilt trên Royal Mile ở Edinburgh