Lâu đài cổ tích châu Âu: Neuschwanstein, Pena và chuyện kể

Lâu đài cổ tích là gì và vì sao Neuschwanstein, Pena được xếp vào nhóm này?

Lâu đài cổ tích là cách gọi dân dã cho những tòa lâu đài có kiến trúc mộng mơ: tháp nhọn vút cao, tường thành uốn lượn theo địa hình, màu sắc hoặc hình khối gây ấn tượng thị giác mạnh, thường được xây theo sở thích cá nhân của một vị vua hoặc quý tộc hơn là vì mục đích phòng thủ quân sự.

Neuschwanstein ở bang Bavaria, Đức và Pena ở thị trấn Sintra, Bồ Đào Nha là hai đại diện được nhắc tới nhiều nhất, vì cả hai đều đứng trên đồi cao, nhìn từ xa giống lâu đài trong truyện cổ Grimm hơn là công trình quân sự thời Trung Cổ.

Điểm chung dễ nhận ra là cả hai đều xây muộn hơn nhiều so với các lâu đài phòng thủ thời Trung Cổ. Neuschwanstein khởi công năm 1869, Pena hoàn thành năm 1854, đều ra đời trong thế kỷ 19 khi chiến tranh bằng cung tên và thành lũy đã lùi xa.

Cũng vì ra đời muộn, cả hai lâu đài đều mang câu chuyện cá nhân rất con người phía sau: một bên là vị vua cô độc chết bí ẩn ngay sau khi bị phế truất, một bên là vị vua ngoại quốc dồn tâm huyết biến phế tích tu viện thành giấc mơ kiến trúc của riêng mình.

Toàn cảnh lâu đài Neuschwanstein giữa núi rừng Bavaria

Lâu đài Neuschwanstein ở Đức được vua nào xây và xây dựng khi nào?

Lâu đài Neuschwanstein do vua Ludwig II của Bavaria hạ lệnh xây dựng, khởi công ngày 5 tháng 9 năm 1869 tại vùng núi gần thị trấn Hohenschwangau, miền nam Đức, ban đầu với mục đích làm nơi ở riêng tư và bày tỏ lòng ngưỡng mộ với nhà soạn nhạc Richard Wagner.

Thiết kế ban đầu do họa sĩ sân khấu Christian Jank phác thảo, sau đó kiến trúc sư Eduard Riedel hiện thực hóa thành bản vẽ xây dựng, lấy cảm hứng từ lâu đài Wartburg ở Đức, cung điện Versailles ở Pháp, truyện cổ Đức và các vở opera của Wagner.

Neuschwanstein xây theo phong cách Tân La Mã, mô phỏng lâu đài hiệp sĩ thời Trung Cổ, nhưng nội thất bên trong lại rực rỡ và giàu tưởng tượng hơn hẳn bất kỳ pháo đài quân sự thực thụ nào. Công trình được thiết kế với hơn 200 phòng, nhưng khi vua Ludwig II qua đời, chỉ khoảng 15 phòng hoàn thiện nội thất, phần còn lại vẫn dang dở cho tới ngày nay.

Một góc nội thất chưa hoàn thiện bên trong lâu đài Neuschwanstein

Chuyện gì thực sự xảy ra với vua Ludwig II?

Vua Ludwig II bị triều đình Bavaria phế truất ngày 12 tháng 6 năm 1886, sau khi một nhóm bác sĩ ký báo cáo kết luận ông mắc bệnh tâm thần, dù chưa từng trực tiếp khám cho nhà vua. Chỉ một ngày sau, ngày 13 tháng 6 năm 1886, thi thể vua Ludwig II được tìm thấy tại vùng nước nông của hồ Starnberg, nằm cùng bác sĩ tâm thần Bernhard von Gudden, người vừa ký báo cáo phế truất ông.

Nguyên nhân chính thức được công bố là tự tử bằng cách chết đuối, nhưng nhiều chi tiết khám nghiệm không hoàn toàn khớp với kết luận này, khiến giả thuyết bị ám sát vẫn được nhiều sử gia nhắc tới. Gia tộc Wittelsbach đến nay vẫn chưa cho phép khai quật hoặc khám nghiệm lại thi thể, nên bí ẩn này nhiều khả năng không bao giờ có lời giải dứt điểm.

Vua Ludwig II chỉ sống trong chính lâu đài mình xây dựng tổng cộng 172 ngày trước khi qua đời.

Xem thêm: Lâu đài Neuschwanstein: Giá vé, cách đi từ Munich và mùa đẹp

Hồ Starnberg, nơi vua Ludwig II qua đời năm 1886

Neuschwanstein có phải nguyên mẫu lâu đài Disney và mới được UNESCO công nhận khi nào?

Neuschwanstein thường được xem là nguồn cảm hứng chính cho lâu đài Sleeping Beauty Castle tại Disneyland California và Cinderella Castle tại Disney World Florida, dù Walt Disney còn tham khảo thêm vài lâu đài châu Âu khác khi phác thảo.

Chưa đầy 6 tuần sau khi vua Ludwig II qua đời, nhiếp chính vương Luitpold đã mở cửa Neuschwanstein đón khách trả phí, biến công trình dang dở thành một trong những lâu đài được ghé thăm nhiều nhất châu Âu với gần 1,5 triệu lượt khách mỗi năm, cộng dồn hơn 61 triệu lượt kể từ đó.

Tháng 7 năm 2025, Neuschwanstein cùng ba lâu đài khác của vua Ludwig II là Linderhof, Schachen và Herrenchiemsee chính thức được UNESCO công nhận Di sản Thế giới, khép lại nhiều năm vận động của bang Bavaria. Đây là cột mốc đưa cả bốn công trình vào nhóm di sản kiến trúc nổi tiếng nhất thế giới, càng củng cố sức hút của Neuschwanstein với du khách quốc tế.

Xem thêm: Heidelberg Đức: Lâu đài, phố cổ và cách đi từ Frankfurt

Lâu đài Neuschwanstein phủ tuyết trắng vào mùa đông

Cung điện Pena ở Sintra có gì khác biệt so với Neuschwanstein?

Cung điện Pena do vua Ferdinand II của Bồ Đào Nha khởi xướng từ năm 1838, khi ông mua lại phế tích một tu viện cũ trên đồi Sintra, rồi xây dựng chính trong giai đoạn 1842 đến 1854. Kiến trúc sư phụ trách là Wilhelm Ludwig von Eschwege, kỹ sư mỏ người Đức kiêm kiến trúc sư nghiệp dư, nhưng chính vua Ferdinand II và hoàng hậu Maria II mới trực tiếp đề xuất nhiều chi tiết trang trí.

Khác với Neuschwanstein theo một phong cách thống nhất, Pena pha trộn có chủ đích nhiều trường phái: Tân Gothic, Tân Manueline mang bản sắc Bồ Đào Nha, Tân Hồi giáo và Tân Phục Hưng, trên hai màu chủ đạo đỏ và vàng từng phai nhạt qua thời gian và chỉ được phục dựng đúng màu gốc vào cuối thế kỷ 20.

Đứng trên đồi Sintra, Pena có thể nhìn thấy từ trung tâm Lisbon vào ngày trời quang, được UNESCO công nhận Di sản Thế giới từ năm 1995 trong quần thể Cảnh quan Văn hóa Sintra. Đây cũng là điểm dừng quen thuộc trong các hành trình tour Nam Âu từ Hà Nội khi đoàn ghé Bồ Đào Nha.

Cung điện Pena rực rỡ sắc đỏ vàng trên đồi Sintra

Ngoài Neuschwanstein và Pena, châu Âu còn lâu đài cổ tích nào nổi tiếng?

Lâu đài Chambord tại thung lũng sông Loire, Pháp cũng thường được xếp vào nhóm lâu đài cổ tích đẹp nhất châu Âu, khởi công năm 1519 dưới thời vua Francis I nhưng ông qua đời trước khi công trình hoàn thành. Chambord xây theo phong cách Phục Hưng Pháp, huy động khoảng 1.800 nhân công trong suốt 15 năm, hiện có khoảng 440 phòng sau nhiều lần mở rộng qua các đời vua sau này.

Chi tiết nổi tiếng nhất của Chambord là cầu thang xoắn kép: hai đường cầu thang cùng xoay quanh một trục nhưng không bao giờ giao nhau trong suốt ba tầng lầu, được cho là mang dấu ấn thiết kế của Leonardo da Vinci trong những năm cuối đời ông sống tại Pháp dưới sự bảo trợ của vua Francis I.

Với khách yêu thích Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội theo chủ đề lâu đài, Chambord là điểm bổ sung lý tưởng cho hành trình nước Pháp bên cạnh Paris.

Xem thêm: Nhà thờ Đức Bà Paris sau trùng tu: Có gì mới, cách vào thăm

Cầu thang xoắn kép nổi tiếng bên trong lâu đài Chambord

Khách Hà Nội muốn tham quan các lâu đài cổ tích này nên lưu ý gì?

Khách khởi hành từ sân bay Nội Bài thường bay nối chuyến qua Doha, Dubai hoặc Istanbul để tới Munich, điểm trung chuyển gần Neuschwanstein nhất, sau đó di chuyển thêm khoảng một giờ bằng xe hoặc tàu tới thị trấn Hohenschwangau trong hành trình tour Tây Âu từ Hà Nội.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nên dành riêng nửa ngày cho Neuschwanstein vì phải leo dốc khá xa từ bãi đỗ xe lên tới cổng lâu đài, người lớn tuổi nên cân nhắc xe ngựa hoặc xe buýt nhỏ thay vì đi bộ toàn bộ quãng đường.

Mùa đông tuyết phủ và mùa hè hoa nở đều là thời điểm đẹp để chụp ảnh Neuschwanstein, trong khi Pena Palace tại Bồ Đào Nha lại đẹp nhất vào mùa xuân khi vườn hoa quanh cung điện nở rộ, nên tránh những ngày mưa vì đường lên đồi khá trơn trượt.

Muốn tìm hiểu lịch trình cụ thể ghé Neuschwanstein hoặc Pena, khách có thể tham khảo Tour Châu Âu Từ Hà Nội để được tư vấn theo đúng tuyến mong muốn.

Xem thêm: Dresden có gì? Phố cổ Baroque bên sông Elbe

Đoàn khách Hà Nội chụp ảnh trước lâu đài Neuschwanstein