Vịnh hẹp Na Uy: Geirangerfjord, Nærøyfjord có gì đặc biệt?

Vách đá dựng đứng hai bên một vịnh hẹp Na Uy nhìn từ mặt nước

Vịnh hẹp (fjord) là gì và hình thành như thế nào?

Quá trình hình thành một vịnh hẹp mất hàng chục nghìn năm, bắt đầu từ việc sông băng trong kỷ băng hà cuối cùng miết sâu xuống nền đá tạo thành thung lũng dạng chữ U, khác hẳn thung lũng sông thông thường có dạng chữ V do dòng nước chảy bào mòn dần theo thời gian.

Khi kỷ băng hà kết thúc cách đây khoảng 11.700 năm, băng tan khiến mực nước biển dâng lên và tràn vào những thung lũng chữ U này, hình thành nên các vịnh hẹp còn tồn tại tới ngày nay.

Từ fjord bắt nguồn từ tiếng Bắc Âu cổ, có liên hệ với từ chỉ nơi băng qua và từ ferje nghĩa là phà, phản ánh việc người Viking từng dùng các vịnh hẹp này làm tuyến đường biển đi sâu vào đất liền thay vì phải băng rừng núi.

Đặc điểm chung của vịnh hẹp là độ sâu lớn hơn nhiều so với chiều rộng, ví dụ Sognefjord, vịnh hẹp dài nhất Na Uy, có đoạn sâu tới 1.308 mét trong khi bề ngang nhiều chỗ chưa tới 5km.

Mặt cắt thung lũng chữ U đặc trưng của vịnh hẹp nhìn từ trên cao

Vì sao Na Uy có nhiều vịnh hẹp nhất thế giới?

Ba yếu tố cộng hưởng khiến Na Uy sở hữu số lượng vịnh hẹp vượt trội so với các quốc gia có địa hình băng hà khác: nền đá gốc là đá mácma cứng khó sụp lở theo thời gian, vị trí nằm ở rìa các lớp băng khổng lồ thời kỳ băng hà thay vì ở trung tâm như Thụy Điển, và địa hình ven biển dốc đứng do nằm gần ranh giới mảng kiến tạo.

Vị trí này khiến sông băng Na Uy trượt thẳng ra biển thay vì nằm yên trên lục địa, bào mòn sâu và mạnh hơn hẳn so với những vùng đất từng bị băng bao phủ khác.

Khi các lớp băng khổng lồ tan dần, chúng để lại hệ thống hàng trăm thung lũng ngập nước, trong đó Sognefjord dài 205km là vịnh hẹp lớn nhất Na Uy, với nhiều nhánh nhỏ tỏa ra như Aurlandsfjord và Nærøyfjord.

Xem thêm: Bắc Âu có gì? Ba thủ đô và những điểm săn cực quang

Bản đồ minh họa hệ thống vịnh hẹp dọc bờ biển phía tây Na Uy

Geirangerfjord có gì khiến đây được xem là vịnh hẹp đẹp nhất Na Uy?

Geirangerfjord dài khoảng 15km, rộng tối đa 1,5km và sâu tới 233 mét, nổi tiếng nhất với thác Bảy Chị Em (Seven Sisters), nơi bảy dòng nước song song đổ xuống từ vách đá cao 250 mét ngay sát mặt vịnh. Đối diện thác Bảy Chị Em là thác Bridal Veil, tên gọi ví hình dáng dòng nước mỏng như khăn voan cô dâu, tạo thành cặp thác nước nổi tiếng thường được ví như đang trò chuyện với nhau qua mặt vịnh.

Làng Geiranger ở cuối vịnh chỉ có khoảng 250 cư dân sinh sống quanh năm nhưng đón hơn 800.000 lượt khách và khoảng 200 lượt tàu du lịch cỡ lớn cập bến mỗi năm, cho thấy độ nổi tiếng vượt xa quy mô dân số của ngôi làng này.

Thác Bảy Chị Em đổ xuống Geirangerfjord nhìn từ du thuyền

Nærøyfjord khác Geirangerfjord ở điểm nào?

Nærøyfjord dài khoảng 18km nhưng có đoạn chỉ rộng 250 mét, được xem là vịnh hẹp hẹp nhất Na Uy, nằm lọt giữa các dãy núi cao tới 1.800 mét tạo cảm giác chật hẹp và kỳ vĩ hơn hẳn Geirangerfjord vốn có mặt vịnh mở rộng hơn.

Đây là một nhánh của Aurlandsfjord, bản thân Aurlandsfjord lại là nhánh của Sognefjord, nên hành trình khám phá Nærøyfjord thường đi kèm cả đoạn Aurlandsfjord rộng hơn ở phía ngoài trước khi tàu tiến vào đoạn hẹp nhất.

Cảnh quan hẹp và kỳ vĩ của Nærøyfjord từng được nhiều tạp chí du lịch nhắc tới như một trong những nguồn cảm hứng hình ảnh cho bộ phim hoạt hình Frozen của Disney, dù hãng phim chưa từng xác nhận chính thức một địa điểm duy nhất làm nguồn cảm hứng.

Xem thêm: Bergen Na Uy: Phố cổ Bryggen, núi và cửa ngõ vịnh hẹp

Đoạn hẹp nhất của Nærøyfjord nhìn từ hai bên vách núi

Vì sao Geirangerfjord và Nærøyfjord được xem là biểu tượng của Na Uy?

Trong hơn 1.000 vịnh hẹp trải dọc bờ biển Na Uy, chỉ có Geirangerfjord và Nærøyfjord lọt vào danh sách Di sản Thế giới, một sự chọn lọc khắt khe cho thấy hai vịnh hẹp này không chỉ đẹp mà còn hội tụ đầy đủ mọi đặc điểm khoa học của một vịnh hẹp điển hình, từ vách đá pha lê dựng đứng cao tới 1.400 mét cho tới thác nước, sông băng và rừng núi nguyên sơ.

Hồ sơ công nhận còn ghi nhận giá trị khoa học riêng của khu vực này: đây là một trong số ít nơi trên thế giới còn quan sát rõ hiện tượng đất liền tiếp tục nâng lên sau khi lớp băng khổng lồ tan chảy, quá trình các nhà địa chất gọi là nâng đẳng tĩnh hậu băng hà.

Cơ quan du lịch Na Uy cũng thường mô tả vịnh hẹp là tác phẩm nghệ thuật của tự nhiên, và hình ảnh hai vịnh hẹp này luôn xuất hiện đầu tiên trong các chiến dịch quảng bá du lịch quốc gia, củng cố vị trí biểu tượng vượt xa một danh hiệu UNESCO đơn thuần.

Toàn cảnh Geirangerfjord nhìn từ điểm ngắm cảnh trên cao

Nên ngắm vịnh hẹp Na Uy bằng cách nào?

Cách phổ biến nhất để ngắm trọn vẹn vịnh hẹp Na Uy là đi du thuyền ngay trên mặt nước, kết hợp thêm tuyến tàu hỏa cảnh quan Flåmsbana hoặc các cung đường bộ ngoằn ngoèo như Trollstigen để ngắm từ trên cao xuống. Ngoài ra khách có thể chọn các điểm ngắm cảnh dựng sẵn dọc tuyến quốc lộ du lịch của Na Uy, nơi có sàn quan sát nhô ra vách núi để nhìn toàn cảnh vịnh hẹp phía dưới.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn tới Na Uy, khách nên chọn ngồi bên phải tàu khi khởi hành từ Flåm để có góc nhìn thác nước và vách đá rõ nhất trong suốt hành trình. Với khách lần đầu tìm hiểu, hành trình kết hợp tàu hỏa Flåmsbana, du thuyền qua Nærøyfjord và xe buýt về lại Bergen hoặc Oslo, thường được gọi là Norway in a Nutshell, là lựa chọn phổ biến nhất vì gói trọn cả ba trải nghiệm trong một ngày.

Xem thêm: Du thuyền vịnh hẹp Na Uy: Giá vé và kinh nghiệm lên tàu

Tàu hỏa Flåmsbana chạy qua sườn núi gần khu vực vịnh hẹp

Vịnh hẹp Na Uy có phù hợp với khách Hà Nội đi châu Âu lần đầu không?

Khách Hà Nội đi ngắm vịnh hẹp Na Uy phù hợp với hầu hết độ tuổi vì trải nghiệm chính là ngồi du thuyền hoặc tàu hỏa ngắm cảnh, không đòi hỏi leo trèo hay vận động mạnh, dù chặng bay từ Nội Bài không có đường bay thẳng mà phải nối chuyến qua các điểm trung chuyển như Doha, Istanbul hoặc Bangkok với tổng thời gian bay khoảng 15 đến 17 tiếng.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Bắc Âu, khách nên dành một hoặc hai ngày đầu để nghỉ ngơi trước khi di chuyển nhiều, vì lệch múi giờ khoảng 5 đến 6 tiếng so với Hà Nội dễ khiến người lớn tuổi mệt hơn dự kiến.

Khách nên ưu tiên mùa du thuyền hoạt động đầy đủ nếu mục tiêu chính là ngắm vịnh hẹp, vì một số tuyến giảm tần suất vào giữa mùa đông do băng giá; ngược lại nếu muốn kết hợp săn cực quang thì mùa đông lại hợp lý hơn, dù phải đánh đổi trải nghiệm du thuyền.

Na Uy không phải thành viên Liên minh châu Âu nhưng vẫn thuộc khối Schengen, nên khách đi tour đoàn được đơn vị tổ chức hỗ trợ hồ sơ visa Schengen như khi đi các nước Schengen khác, không cần xin loại visa riêng biệt.

Nhiều tour Bắc Âu từ Hà Nội đã sắp sẵn hành trình ghé cả Geirangerfjord hoặc Nærøyfjord cùng các điểm đến khác, khách đi theo đoàn có hướng dẫn viên tiếng Việt hỗ trợ toàn bộ lịch trình di chuyển.

Xem thêm: Oslo có gì? Vigeland, di sản Viking và vịnh Oslofjord

Gia đình khách Việt chụp ảnh trên du thuyền ngắm vịnh hẹp Na Uy