Tham quan Auschwitz-Birkenau: Ý nghĩa lịch sử và lưu ý

Cổng vào trại Auschwitz với dòng chữ Arbeit Macht Frei

Có nên tham quan Auschwitz-Birkenau khi du lịch Krakow không?

Phần lớn du khách nên dành thời gian tham quan Auschwitz-Birkenau khi tới Krakow, vì đây là một trong số ít chứng tích xác thực còn sót lại về nạn diệt chủng Holocaust, cách trung tâm Krakow khoảng 50 km về phía tây nam. Trải nghiệm này không giống các điểm tham quan thông thường và chắc chắn để lại cảm xúc nặng nề, nhưng phần lớn khách sau khi rời trại đều cho biết đây là phần đáng nhớ và có ý nghĩa nhất trong toàn bộ chuyến đi châu Âu của họ.

Những trường hợp nên cân nhắc kỹ trước khi đưa vào lịch trình gồm gia đình có trẻ nhỏ dưới 14 tuổi, người đang trong giai đoạn không ổn định về tâm lý, hoặc đoàn chỉ có đúng một ngày ở Krakow và muốn ưu tiên trọn vẹn cho phố cổ.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, phần lớn người lớn dù ban đầu do dự vẫn quyết định đi và không hối hận về lựa chọn này.

Du khách đứng lặng trước khu tưởng niệm tại Auschwitz-Birkenau

Auschwitz-Birkenau có ý nghĩa lịch sử như thế nào?

Auschwitz-Birkenau được UNESCO công nhận Di sản Thế giới từ năm 1979 với vai trò chứng tích xác thực về một trong những tội ác nghiêm trọng nhất lịch sử nhân loại, đồng thời là lời cảnh báo cho các thế hệ sau về hậu quả của các hệ tư tưởng cực đoan.

Trại được quân đội Liên Xô giải phóng ngày 27 tháng 1 năm 1945, khi chỉ còn khoảng 7.000 tù nhân sống sót tại chỗ do phần lớn đã bị buộc di tản trước đó trong các đoàn hành quân cưỡng bức.

Bảo tàng Nhà nước Auschwitz-Birkenau chính thức được thành lập theo đạo luật của Quốc hội Ba Lan ngày 2 tháng 7 năm 1947, chỉ hai năm sau giải phóng, ban đầu do một nhóm cựu tù nhân đứng đầu bởi ông Tadeusz Wąsowicz phụ trách bảo vệ hiện trường từ năm 1946.

Đây là lý do phần lớn hiện vật tại đây đều là di vật gốc thay vì phục dựng, khiến trải nghiệm tham quan mang tính xác thực cao hiếm nơi nào có được.

Khu tưởng niệm và bia đá tại Auschwitz-Birkenau

Xem thêm: Krakow Ba Lan: Phố cổ, quảng trường Rynek và đi Auschwitz

Bên trong trại Auschwitz I có những gì đáng chú ý?

Trại Auschwitz I hiện giữ nguyên 30 dãy nhà gạch từ năm 1940, biến thành các khu trưng bày, nổi bật nhất là cổng sắt khắc dòng chữ tiếng Đức Arbeit Macht Frei, nghĩa là lao động sẽ giải phóng con người. Tấm biển hiện tại là bản phục chế vì bản gốc từng bị đánh cắp năm 2009 rồi được tìm lại và lưu giữ trong kho bảo quản đặc biệt.

Dãy nhà số 4 trưng bày khoảng 2 tấn tóc người bị cạo từ các nạn nhân trước khi họ bị sát hại, đây là một trong hai khu vực duy nhất trong toàn khu trại cấm chụp ảnh cá nhân để tôn trọng nạn nhân. Dãy nhà số 5 chứa đồ đạc bị tịch thu gồm hơn 80.000 đôi giày và 3.800 chiếc va li ghi tên cùng ngày sinh chủ nhân, toàn bộ đều là hiện vật thật chứ không phải phục dựng.

Dãy nhà số 11, còn gọi là khối tử thần, từng là nơi đặt tòa án SS và các buồng giam trừng phạt, trong đó có buồng giam đứng khiến tù nhân chết ngạt và buồng bỏ đói dành cho tù nhân bị kết án tử hình bằng hình thức bỏ đói tới chết.

Dãy nhà trưng bày hiện vật tại trại Auschwitz I

Birkenau khác gì so với Auschwitz I?

Birkenau, còn gọi là Auschwitz II, rộng khoảng 150 hecta và được xây dựng từ tháng 3 năm 1942, lớn hơn nhiều lần so với Auschwitz I và là nơi diễn ra phần lớn các vụ sát hại quy mô lớn bằng phòng hơi ngạt. Khi rút lui năm 1945, quân Đức đã cho nổ phá bốn lò thiêu kèm phòng hơi ngạt và đốt các kho chứa tài sản cướp được của nạn nhân nhằm xóa dấu vết, vì vậy phần lớn những gì du khách thấy hôm nay tại khu vực này là phế tích chứ không phải công trình nguyên vẹn.

Đường ray xe lửa dẫn thẳng vào giữa trại, hoàn thành năm 1943 và đưa vào sử dụng tháng 5 năm 1944, là nơi diễn ra quá trình phân loại tàn khốc: khoảng 90 phần trăm người Do Thái vừa xuống tàu bị đưa thẳng tới phòng hơi ngạt trong vài giờ, chỉ khoảng 200.000 trong tổng số 1,1 triệu người Do Thái bị đưa tới đây được chọn giữ lại lao động.

Đài tưởng niệm quốc tế dựng giữa khu phế tích lò thiêu số 2 và số 3 hiện là nơi nhiều đoàn khách dừng lại lâu nhất trong toàn bộ hành trình tham quan.

Đường ray xe lửa dẫn vào trại Birkenau nhìn từ tháp canh

Cần chuẩn bị những gì trước khi tham quan Auschwitz-Birkenau?

Khách cần đặt thẻ vào cổng miễn phí trước trên trang chính thức visit.auschwitz.org vì bảo tàng không bán vé tại chỗ, nên đặt trước ít nhất vài ngày vào mùa cao điểm hè vì đây là một trong những điểm tưởng niệm đông khách nhất châu Âu.

Một lượt tham quan tiêu chuẩn kéo dài khoảng 3 tiếng rưỡi, di chuyển giữa Auschwitz I và Birkenau bằng xe buýt miễn phí của bảo tàng, khách nên mang giày thoải mái vì phải đi bộ nhiều trên nền đất và sỏi, đặc biệt tại Birkenau phần lớn diện tích là bãi đất trống không có mái che.

Ngoài quy định chung về ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng, khách nên biết khu trưng bày tóc người tại Dãy nhà số 4 cấm chụp ảnh tuyệt đối, các khu vực khác cho phép chụp nhưng không được dùng đèn flash. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nên ăn sáng no và mang theo nước uống vì bên trong khu trưng bày không có dịch vụ ăn uống, chỉ có khu vực căng tin nhỏ ở lối vào trước khi bắt đầu tham quan.

Xe buýt miễn phí đưa khách di chuyển giữa Auschwitz I và Birkenau

Trẻ em và người nhạy cảm có nên tham quan không?

Bảo tàng Auschwitz-Birkenau khuyến nghị chính thức rằng trẻ dưới 14 tuổi không nên tham quan vì nội dung trưng bày quá nặng nề so với khả năng tiếp nhận của lứa tuổi này. Đây là khuyến nghị chứ không phải quy định bắt buộc, nhưng phần lớn đơn vị lữ hành đều tuân theo để tránh trải nghiệm không phù hợp cho trẻ nhỏ.

Với gia đình khách Hà Nội đi cùng trẻ dưới 14 tuổi, giải pháp phổ biến nhất là tách đoàn ngay tại Krakow, để trẻ nhỏ ở lại phố cổ cùng ông bà hoặc một phụ huynh trong khi phần còn lại của gia đình tham quan Auschwitz theo lịch trình chung.

Người lớn tuổi có bệnh tim mạch hoặc khó khăn khi đi bộ đường dài cũng nên cân nhắc sức khỏe trước, vì quãng đường tham quan tại Birkenau khá xa và không có nhiều chỗ ngồi nghỉ dọc đường.

Đoàn khách tham quan khu trưng bày tại Auschwitz-Birkenau

Nên kết hợp Auschwitz-Birkenau trong tour châu Âu từ Hà Nội như thế nào?

Auschwitz-Birkenau hiện được sắp xếp như một điểm dừng trong ngày khi đoàn ở Krakow thuộc tour Đông Âu từ Hà Nội của Euro Trip, thường đi cùng lịch trình với Praha, Vienna và Budapest trong hành trình liên tuyến nhiều nước.

Xem thêm: Di sản UNESCO Đông Âu: Praha, Cesky Krumlov và Krakow

Với khách muốn xem thêm các lựa chọn hành trình châu Âu khác ngoài Đông Âu, có thể tham khảo Tour Châu Âu Từ Hà Nội đang mở bán với nhiều mức thời gian khác nhau.

Nếu cần tư vấn riêng về lịch trình có ghé Auschwitz-Birkenau, quý khách có thể liên hệ trực tiếp Du Lịch Châu Âu Từ Hà Nội để được hỗ trợ theo đúng nhu cầu.